Żydzi żarscy, a specyfika pogranicza polsko-niemieckiego
Tytuł: Żydzi żarscy, a specyfika pogranicza polsko-niemieckiego
Rodzaj książki: 
Nowości
Rok wydania: 
2017
Autor: 
(red.) Tomasz Jaworski, Tamara Włodarczyk
Opis: 

***
Mam wielką przyjemność zaprezentować Państwu popularnonaukową publikację „Żydzi żarscy, a specyfika pogranicza polsko-niemieckiego” pod red. Tomasza Jaworskiego i Tamary Włodarczyk. Jest to także pierwsze opracowanie w całości poświęcone problematyce Żydów zamieszkujących w regionie lubuskim.
Publikacja ta jest pokłosiem dwóch konferencji naukowych poświęconych tematyce Żydów na pograniczu polsko-niemieckim, które odbyły się w Zielonej Górze i Żarach. Na obu z nich pojawiały się także wystąpienia poświęcone działalności Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce, a ich ważną uczestniczką była Alicja Skowrońska – przewodnicząca żarskiego oddziału TSKŻ.
Bardzo doceniamy tę wspólną inicjatywę Muzeum Pogranicza Śląsko-Łużyckiego w Żarach i jego dyrektora Jacka Jakubiaka oraz prof. Tomasza Jaworskiego z Uniwersytetu Zielonogórskiego. Szczególnie dla nas ważne jest wyeksponowanie działalności TSKŻ – organizacji, która odegrała fundamentalną rolę w powojennej historii Żydów w Żarach. Przedstawione na łamach publikacji wywiady z długoletnimi liderami TSKŻ – Maurycym Kajlerem oraz Alicją Skowrońską stanowią nieocenione źródło do badań nad historią polskich Żydów po 1945 roku, natomiast artykuły prof. Tomasza Jaworskiego i Tamary Włodarczyk zawierają historyczną interpretację wybranych aspektów działalności TSKŻ.
Żary to obecnie siedziba jednego z oddziałów TSKŻ. Oddziału ważnego dla nas nie tylko w kontekście historycznym, ale także współczesnym. Cieszymy się, że TSKŻ mógł przyłączyć się do tej wartościowej inicjatywy.

Życzę przyjemnej lektury 
Artur Hofman
Przewodniczący Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce

***
„(...)przygotowywana obecnie publikacja pod kierunkiem Profesora i Jego Współpracowniczkę, wybitną badaczkę problematyki żydowskiej na Dolnym Śląsku – Tamarę Włodarczyk będzie próbą, przynajmniej częściowego, wypełnienia luki istniejącej we współczesnej (nie tylko regionalnej) polskiej historiografii. Należy podkreślić, że w wydanie tej publikacji włączyło się Muzeum Pogranicza Śląsko-Łużyckiego, formalnie powstałe jeszcze w 2013 roku, ale ostatecznie oficjalnie otwarte w nowej siedzibie – przy poparciu władz samorządowych Żar i regionu oraz innych, życzliwych mu podmiotów – w 2015 roku. Owe aktywne włączenie się tej – nadal jeszcze uznawanej za nową placówkę uczestniczącą aktywnie w życiu kulturalnym, edukacyjnym i naukowym stolicy polskich Łużyc – jest w pełni uzasadnione. Jak pisze słusznie we wzmiankowanym wstępie Profesor T. Jaworski „największa grupa Żydów pojawiła się w Żarach w 1946 r., która ze względu na swoją wielkość, ale i dużą aktywność spowodowała, że Żary były postrzegane przez długi okres po II wojnie światowej jako znaczący ośrodek tej ludności na pograniczu polsko-niemieckim”. W tym kontekście watro wspomnieć także o krótkim pobycie w Żarach, przyszłego znanego działacza społeczności żydowskiej w Polsce, aktora teatralnego i filmowego, dyrektora Teatru Żydowskiego w Warszawie, Szymona Szurmieja".

Z recenzji prof. zw. dr. hab. Wiesława Jamrożka