Oferta wydawnicza - Książki
Tytuł: Izba Historii w Szprotawie. Przewodnik
Rodzaj książki: 
Opublikowane
Rok wydania: 
2011
Autor: 
Maciej Siwicki
Opis: 

W 1928 r. szprotawski historyk (o dalekich polskich korzeniach) dr Felix Matuszkiewicz (1885 – 1956) utworzył interesujące i bogate w zbiory Muzeum Miejskie w Szprotawie. Zostało jednak ono rozgrabione i zdewastowane po wkroczeniu w nocy z 12 na 13 lutego 1945 r. wojsk radzieckich, które dopiero w czerwcu przekazały władzę nad miastem organizującej się polskiej administracji. Ze zbiorów muzealnych nie zostało praktycznie nic.

Pierwsze lata powojenne nie sprzyjały rozwijaniu zainteresowań przeszłością miasta i gromadzeniu rozproszonych pamiątek z czasów niemieckich. Wręcz przeciwnie niszczono i zacierano wszelkie pozostałości poniemieckie, rekompensując w ten sposób krzywdy doznane od Niemców w czasie wojny.

Większe zainteresowanie przeszłością miasta nastąpiło dopiero w okresie obchodu Tysiąclecia Państwa Polskiego, a zwłaszcza przygotowań do 700 – lecia Szprotawy w 1960 roku. W tym też roku osiedlił się w Szprotawie samorządowiec i kombatant Mieczysław Pozaroszczyk. Trafnie napisał na łamach „Gazety Lubuskiej” red. Alfred Siatecki, że gdyby Mieczysław Pozaroszczyk przyjechał do Szprotawy wcześniej, a nie dopiero w 1960 r. pewnie uratowałby wiele zniszczonych eksponatów byłego „Heimatmuseum” i innych pamiątek historycznych.

Późniejszy kustosz szprotawskiej Izby Historii już po 10 latach swej pasji gromadzenia pamiątek z przeszłości miasta utworzył w 1971 r. Izbę Pamiątek w Domu Kultury, a następnie stale powiększał jej stan posiadania. Gromadził obok dokumentów, książek i innych eksponatów z okresu sprzed 1945 r., przede wszystkim materiały z czasu polskiego osadnictwa po II wojnie światowej oraz z lat odbudowy miasta i przemian ustrojowych.

Systematyczny przyrost zbiorów mógł dopiero pokazać po licznych przeprowadzkach i uzyskaniu w 1996 r. stałego lokalu przy ul. Niepodległości 15. W tym czasie, dzięki kontaktom m.in. z byłym szprotawianinem prof. Klausem Hänschem (b. prezydent Parlamentu Europejskiego), dr. Edgarem Saligerem (wnukiem dr. F. Matuszkiewicza), Wolfgangiem Stammem (kolekcjoner, historyk amator), prof. Günterem Blobelem (laureat Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny), dr Margaret Korn, rodziną Schwantag oraz działaczami z partnerskiego miasta Gevelsberg w Nadrenii, szybko rósł też zasób pamiątek po byłych mieszkańcach Szprotawy.

Izba Historii zgromadziła też ciekawy i bogaty zbiór materiałów biograficznych dotyczących zarówno sławnych szprotawian z przeszłości, jak i pierwszych osadników i pionierów repolonizacji po 1945 roku.

Zgromadzone w Izbie materiały pozwoliły też kustoszowi i jego współpracownikom na wydanie z okazji 750 – lecia miasta dwóch interesujących publikacji: albumu Szprotawa w swym 750 – leciu oraz książki Ziemia Szprotawska. Historia i ludzie.

Dziś szprotawska Izba Historii Mieczysława Pozaroszczyka ze swoimi zbiorami (ok. 2000 eksponatów) jest zauważalną na Ziemi Lubuskiej placówką muzealną. Służy ona nie tylko miłośnikom historii, uczniom szprotawskich i okolicznych szkół, ale także studentom piszącym prace magisterskie i naukowcom badającym przeszłość regionu. Izba będzie też zapewne w przyszłości ważnym elementem – obok Muzeum w Bramie Żagańskiej i Izby „Solidarności” – Muzeum Miejskiego, nawiązującego do tradycji placówki utworzonej w 1928 r. przez dr. F. Matuszkiewicza.

Niniejszy Przewodnik Macieja Siwickiego na pewno ułatwi poznanie bogatych zbiorów największej szprotawskiej placówki muzealnej.

prof. Hieronim Szczegóła