Oferta wydawnicza - Książki
Tytuł: "O czym szemrze Bóbr. Legendy i podania ziemi żagańskiej"
Rodzaj książki: 
Zapowiedzi
Rok wydania: 
1000
Autor: 
Magdalena Tomaszek, Krzysztof Tomaszek
Opis: 

W Żaganiu, Szprotawie i innych miejscowościach powiatu żagańskiego niemal na każdym kroku stykamy się ze śladami małej i wielkiej historii. Ziemia ta przechowała echa kultur archeologicznych, słowiańskich czasów plemiennych, momentów ważnych dla rodzącego się państwa polskiego. Była świadkiem panowania Piastów dolnośląskich, przeżywała erygowanie klasztorów, karczowanie puszczy, lokowanie miast i zakładanie wsi. Oderwana od terytoriów Królestwa Polskiego stanowiła łakomy kąsek dla elektorów saskich, margrabiów brandenburskich, władców Czech, rzymskiego cesarza Niemiec, a nawet dla króla Węgier. Wycierpiała wiele od morowego powietrza i wojen. Lękała się najazdu Tatarów i napadów rycerzy - rabusiów. Drżała pod naporem husytów i żołdaków wojny trzydziestoletniej. Przyglądała się reformacji i kontrreformacji, rozruchom społeczno - religijnym i trybunałom, stosom i szubienicom. Podziwiała dzieła architektury - piękne do dziś kościoły, zbory, pałace, dwory, kamienice, wieże rycerskie i dzwonnice. Przyjmowała nowe idee i prądy kulturalne. Ubogaciła własnym wkładem światową naukę i sztukę. Rządzili tą ziemią przedstawiciele różnych konfesji, mówiący różnymi językami, ceniący różne wartości i hołdujący różnym zasadom. Zwykli i niezwykli ludzie żyli tu, pracowali i umierali. Ziemia ta nosiła dumne miano kraju habsburskiego, poznała pruski dryl, zdeptały ją wojska napoleońskie i koalicji antyfrancuskiej. Dotarła tu rewolucja przemysłowa i wybudowano kolej. Ci, którzy byli tu przed nami, świętowali zjednoczenie Niemiec przez Bismarcka i wiwatowali na cześć cesarza Wilhelma I Hohenzollerna. Czytali w gazetach doniesienia z odległych frontów I wojny światowej. Później słuchali radia i widzieli, jak rodzi się i obraca w gruzy hitlerowska Trzecia Rzesza. Tutejsze lasy jeszcze pamiętają jenieckie obozy i słyszą różnojęzyczny gwar żołnierzy i robotników przymusowych ze wszystkich stron świata. Tutejsze miasta i wsie widziały w lutym 1945 r. czerwonoarmistów gnających na Berlin nie tylko na czołgach i ciężarówkach, ale i na saniach zaprzężonych w psy. Tutaj znaleźli się nasi dziadkowie i rodzice, tu jest teraz NASZA MAŁA OJCZYZNA w ramach współczesnej Polski. Takie są dzieje tej ziemi, a historii każdego miejsca zawsze towarzyszą legendy. Właśnie im poświęcona jest nasza książka.

Legenda to opowiadanie fantastyczne, przeważnie o postaciach lub wydarzeniach historycznych, albo o tajemniczych miejscach, oparte zwykle na podaniach ludowych, opowieściach przekazywanych ustnie lub pisemnie, pełne niezwykłości i cudowności. Legendy, będące połączeniem historii i folkloru, stanowią część świata literatury. Ludowa wyobraźnia zderza się w nich z dziejami. Te autentyczne elementy historii są w legendach przysłowiowymi "ziarnkami prawdy". Teksty legend, których zbiór trzyma teraz Czytelnik w ręku, powstały właśnie w oparciu o poszukiwania takich elementów. Przeprowadziliśmy swoistą kwerendę, polegającą na zwiedzaniu opisywanych miejsc, poszukiwaniu danych dotyczących obiektów, postaci i zdarzeń z przeszłości. Staraliśmy się także zgromadzić jak najwięcej interesujących nas informacji, przeprowadzając wywiady z osobami zamieszkałymi na terenie powiatu żagańskiego, które w domu, od rodziców, krewnych, znajomych słyszały opowieści związane z konkretnymi miejscami. W kilku tekstach nie omieszkaliśmy odwołać się do twórczości cenionych literatów i badań uznanych regionalistów, m.in. Izabeli Koniusz, Krzysztofa Kwaśniewskiego, Jerzego Piotra Majchrzaka, Romana Haczkiewicza i Macieja Boryny. Pisząc teksty - czy też ściślej rzecz ujmując: opracowując literacko zgromadzone przez nasz materiały - staraliśmy się, zgodnie z definicją legendy, dbać o realia czasów, w których dana opowieść się rozgrywa. Chodzi zwłaszcza o obyczaje, środki płatnicze, panującą sytuację polityczną, religijną, społeczną, prawną etc. Korzystaliśmy z dość obszernej literatury, której wybór znajdzie Czytelnik na końcu tej publikacji. Spis wykorzystanych opracowań ma przy okazji stanowić zachętę do poszukiwań informacji o historii lokalnej i regionalnej na własną rękę. Zawiera on zarówno najbardziej znane prace naukowe i popularno-naukowe związane z regionem, jak i wydawnictwa broszurowe, foldery, mapy, materiały promocyjne miast i gmin itp. Większość z wymienionych pozycji znaleźć można np. w miejscowych bibliotekach, w działach gromadzenia zbiorów regionalnych.

Oddaliśmy łącznie do druku 40 legend związanych z ziemią żagańsko - szprotawską. Powstał w ten sposób cykl, który ukazywał się najpierw w latach 2004-2005, z niewielkimi przerwami, na łamach "Tygodnika Żarsko-Żagańskiego" (weekendowy dodatek "Gazety Lubuskiej"). Artykuły, adiustowane przez Darię Śliwińską-Pawlak i ilustrowane przez Grażynę Rymaszewską, spotkały się z łaskawym odbiorem Czytelników. Uradowało nas to bardzo, gdyż nie oczekiwaliśmy tak pozytywnych opinii i gorącego przyjęcia. Jednym z przychylnych "Czytaczy" był prezes Towarzystwa Przyjaciół Żagania Adam Stawczyk, który podsunął myśl wydania cyklu w formie książkowej. Pomysł ten spotkał się z życzliwym odzewem ze strony żagańskiego wydawnictwa DEKORGRAF w osobach Wioletty i Jana Sosnowskich, i oto publikacja jest gotowa.

Specjalnie do wydania książkowego większość tekstów skonstruowaliśmy w ten sposób, że zasadniczej części opowiadania towarzyszy oddzielny komentarz, zamieszczony na początku lub na końcu danej legendy. Ilustracje do książki wykonał Artur Nowicki.

W ukazujących się ostatnio w Polsce zbiorach podań i legend bardzo często spotkać można słowniczek trudniejszych wyrazów i pojęć. Zrezygnowaliśmy z opracowania takiego wykazu, przyjmując założenie, że Czytelnik, zwłaszcza młodszy, może sprawdzić znaczenie nurtującego go terminu leksykalnego w wielu ogólnie dostępnych słownikach i encyklopediach.

Zapraszając do lektury książki, dziękujemy wszystkim, którzy przyczynili się do jej powstania. Wdzięczni będziemy za wszelkie uwagi, które służyć będą poprawieniu publikacji przed jej potencjalnym wznowieniem. A może odbiorcy książki znają jakąś godną odnotowania opowieść o swoim miejscu zamieszkania? Może w Państwa domach przekazywane są z pokolenia na pokolenie jakieś tajemnicze historie i baśnie? Zachęcamy do podzielenia się nimi z innymi Czytelnikami. Prosimy o kontakt w tej sprawie - pocztą klasyczną lub elektroniczną - z wydawnictwem DEKORGRAF.

Jeśli nasz skromny tomik sprawi Czytelnikom choć odrobinę radości i przy okazji dostarczy garść informacji o historii lokalnej, będziemy szczęśliwi.

Magdalena Tomaszek
Krzysztof Tomaszek
Żagań
2006-2007