Oferta wydawnicza - Książki
Tytuł: Polski kod pamięci w Bredzie i Oosterhout
Rodzaj książki: 
Opublikowane
Rok wydania: 
2015
Autor: 
Waldemar Kotula
Opis: 

W 70. rocznicę wyzwolenia Holandii przez żołnierzy 1. Polskiej Dywizji Pancernej (1. PDPanc), kontynuatorzy ich tradycji z 11. Lubuskiej Dywizji Kawalerii Pancernej (11. LDKPanc) stawili się na szlaku ich sławy. Towarzyszyli im weterani gen. Maczka z Polski oraz Holandii, Belgii i Wielkiej Brytanii. Przybyli tam także miłośnicy tradycji z Federacji Organizacji Polskich Pancerniaków, Beskidzkiego Stowarzyszenia Maczkowców, Koła 10. pułku Strzelców Konnych, 100. Poznańskiej Drużyny Harcerskiej im. gen. Stanisława Maczka, Grup Rekonstrukcyjno – Historycznych: „Breda” i „Odwach”. 

Uroczyste obchody wyzwolenia Bredy w dniach 25-26 października 2014 roku, obok ceremonii pamięci, zawierały szereg imprez kulturalnych, adresowanych do mieszkańców miasta. Jak co roku były one okazją do spotka Polaków i Holendrów, wspominania wspólnej historii, której spoiwem jest czyn gen. Maczka i jego żołnierzy.
Holandia zapisała się szczególnie na wyzwolicielskim szlaku 1. PDPanc, liczącym 1 900 km. Kulminacyjnym momentem kampanii niderlandzkiej było wyzwolenie stolicy południowej Brabancji, Bredy. W tym mieście uroczyście zaplanowano upamiętnienie tego faktu.

Polskie oddziały stanęły na holenderskiej ziemi 15 września 1944 r. wyzwalając wiele miejscowości. Breda została oswobodzona 29 października. Silnie ufortyfikowanego miasta broniły niemieckie dywizje piechoty i jednostka pancerna. Jednakże dowodzący polską dywizją, gen. Maczek, nie zdecydował się poprzedzić ataku ostrzałe artyleryjskim, który zniszczyłyby miasto i naraził ludność cywilną na śmierć. Generał przeprowadził udany manewr oskrzydlający, otaczając niemieckie oddziały od północy i południa. 

Jak stwierdził gen. St. Maczek. „czterodniowa akcja na Bredę była po ciężkiej bitwie pod Falaise następnym wielkim sukcesem…”. Nieprzypadkowo wydarzenie to wyjątkowo wpisało się w dzieje dywizji. Generał Maczek ze swoimi żołnierzami za wyzwolenie miasta otrzymali 11 listopada 1944 r. jego honorowe obywatelstwo. Ten wspaniały akt wpisującymi się w polsko-holenderskie relacje poprzedziły niezapomniane chwile wolności, które tak opisywał gen. St. Maczek ...”istny karnawał, ulice zapchane wiwatującymi mieszkańcami, kwiaty i festony, a wystawy sklepów oblepione napisami w języku polskim: „Dziękujemy Wam Polacy”...”.

Na przełomie lat 1944/45 polska dywizja nadal walczyła w Holandii, wyzwalając kolejne miejscowości. Polacy stacjonowali w Bredzie do 6 kwietnia 1945 r. Od tamtego czasu datują się trwałe więzi i przyjaźń z mieszkańcami Brabancji. Po wojnie część żołnierzy 1. PDPanc zdecydowała się na powrót do Bredy. Tutaj zbudowali swoją przyszłość. Wydarzenia ostatniej wojny i pamięć o nich kultywowana przez Holendrów i Polaków wpłynęła na to, że Breda, jedno z najpiękniejszych miast południowej Holandii, stało się częścią historii Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej.

wak